Văn truyện, đôi khi không nhất thiết phải là những điều kỳ vĩ, lớn lao mà chỉ là những trang viết đơn thuần là nơi lưu giữ những nhịp đập của trái tim, là nơi thời gian ngừng lại để người viết soi bóng mình, bóng người thân và cả bóng dáng của một thời đại đã qua.

Tập truyện ngắn “Dấu thời gian” của tác giả Lê Thuấn chính là một không gian như thế.

Truyện ngắn của anh không ồn ào, không đẩy người đọc vào những cao trào kịch tính hay những cú đảo chiều bất ngờ. Anh kể chuyện như cách người ta ngồi bên hiên nhà, nhẩn nha nhắc lại những điều đã qua, chậm rãi, thủ thỉ, và đầy chất nhớ. Ở đó, người đọc bắt gặp những mảnh đời quen thuộc: một phần bóng dáng tác giả, bóng dáng người thân, và rất nhiều những con người bình dị đi qua năm tháng. Tất cả được ghi lại như những lát cắt đời thường, dung dị mà chân thực.

Điều làm nên sắc thái riêng của Lê Thuấn không nằm ở cốt truyện, mà nằm ở cái nhìn. Anh nhìn đời bằng một nhãn quan hiền lành, trầm tĩnh, ít phán xét. Những câu chuyện về tình yêu, tình thân, tình người… cứ thế trôi đi theo một nhịp điệu êm đềm, như dòng sông không cần phải dậy sóng vẫn đủ dịu nhẹ với đất trời cỏ cây. Lê Thuấn viết không tìm cách gây ấn tượng, mà tìm cách chạm vào lòng người. Tập truyện “Dấu Thời Gian”, với 12 bài viết Lê Thuấn đã dẫn  dắt độc giả đi vào một hành trình ký ức với những hình ảnh rất thực của cuộc đời: từ thời sinh viên sôi nổi với bao hoài bão, học hành, lập thân và những mối tình một thuở.

Lê Thuấn

Xuyên suốt tập truyện, ta thấy những nhân vật hiện lên thật “hiền”. Ở đó, tình yêu hiện lên không dữ dội mà trong trẻo, có khi chỉ là một sự đồng hành lặng lẽ. Như trong “Một thời đã qua”, đó là một tình yêu trong sáng, dễ thương nhưng thiếu đi chút “dũng cảm” để thành đôi. Hay như câu chuyện của Hiền và Phước trong “Hiền như ngọn cỏ” là một thứ tình cảm hiền lành, không lời thề hẹn, không nồng nàn, cứ thế tồn tại rồi lặng lẽ tan vào đời sống. Câu chuyện giữa Phước và Hiền gợi cho ta sự luyến tiếc nhẹ nhàng về những duyên phận chưa tới. Họ gặp nhau, được gia đình vun vén, được gia đình hai bên ủng hộ, nhưng rồi những xoay vần của thời gian, khoảng cách của không gian và cả sự ngây ngô của tuổi trẻ đã khiến họ rẽ sang hai hướng.

Những mối tình ấy không tan vỡ theo cách bi kịch, mà chỉ khẽ trượt khỏi nhau khi thời gian và hoàn cảnh đổi dời. Để rồi khi gặp lại, không có sự trách móc, chỉ còn lại sự trân trọng dành cho nhau như những người thân thiết.

Những truyện như “Cô nàng viễn xứ”, “Người tôi ghét”, “Miền cao nguyên đất đỏ”, “Phóng viên thì đã sao”… đều xoay quanh một quãng đời nhiều người đã đi qua: thời sinh viên, những năm tháng lập thân, đi đây đi đó theo lịch trình công tác, khám phá cảnh vật, văn hóa nơi từng qua, những ước mơ còn dang dở, và những mối tình không kịp thành hình.

Có lẽ, chính sự “không trọn vẹn” ấy lại làm nên dư vị. Bởi trong đời sống, không phải mối tình nào cũng cần một cái kết. Có những điều chỉ cần tồn tại trong ký ức  như một vùng sáng dịu dàng, đủ để khi nhớ lại, lòng người vẫn thấy ấm.

Nhân vật của Lê Thuấn không phải những con người đặc biệt. Họ là những người rất đỗi bình thường: cô gái làm việc ở hợp tác xã, chàng sinh viên còn mải mê học hành, những người mẹ, người chị lặng lẽ vun vén hạnh phúc cho con em mình. Nhưng chính sự bình thường ấy lại khiến người đọc nhận ra mình ở đâu đó trong câu chuyện. Và khi khép lại trang sách, có thể không có một chi tiết nào quá nổi bật, nhưng sẽ có một cảm giác còn đọng lại như vừa đi qua một đoạn ký ức của chính mình.

Đặc biệt ngôn ngữ của anh mang đậm chất Huế -nhẹ, mềm, và có phần e dè. Người đọc không chỉ đọc một câu chuyện, mà còn nghe được giọng nói, cảm được nhịp sống, và nhận ra cả một không gian văn hóa. Những chi tiết nhỏ, những sinh hoạt thường nhật, những cách xưng hô, những nếp nghĩ… tất cả tạo nên một thế giới rất thật, rất gần. Chất Huế bảng lảng hiện lên qua từng con chữ, khiến những ai từng gắn bó với mảnh đất này sẽ cảm thấy như đang được trở về nhà.

Bài tản văn cuối tập như một cái cúi đầu nhẹ trước những gì đã qua. Không bi lụy, không nuối tiếc quá nhiều, mà là một sự chấp nhận bình thản: đời sống, dù thế nào, vẫn đáng để biết ơn. Khép lại tập truyện bằng bài tản văn “Lời cảm ơn cuộc sống”, tác giả như muốn gửi gắm một thông điệp chân thành: Dẫu cuộc đời có bao biến chuyển, đổi dời, thì những tình cảm chân phương và những kỷ niệm đẹp đẽ vẫn luôn là điểm tựa vững chãi nhất cho tâm hồn mỗi người.

Đúng như tên gọi của tập sách, mỗi câu chuyện là một “Dấu thời gian” được tác giả ghi lại. Có những điều đã ngủ yên trong ký ức, nhưng khi chạm vào cảnh cũ người xưa, chúng lại trỗi dậy, thấp thoáng trong cảm xúc và chảy tràn trên trang giấy.

“Dấu Thời Gian” vì thế không chỉ là một tập truyện ngắn. Nó là một cuốn sổ ghi chép cảm xúc, nơi mỗi câu chuyện là một dấu ấn khắc lên dòng chảy ký ức. Đọc Lê Thuấn, ta không bị cuốn đi, mà được giữ lại, trong một khoảng lặng vừa đủ để nghe rõ hơn tiếng của thời gian đang trôi qua đời mình.

Xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc tập truyện “Dấu thời gian” – một món quà tinh thần nhẹ nhàng, thấm đượm phong vị quê hương và tình người của tác giả Lê Thuấn.

Saigon, ngày 20/4/2026

Hoàng Thị Bích Hà