Sáng nay, lúc 6 giờ rưỡi, chúng tôi đang chuẩn bị ăn sáng trước khi cùng nhau đi khám bịnh tại Bịnh viện Hóc Môn, chuông điện thoại reo: nhà văn Phạm Văn Nhàn từ Mỹ gọi về.

Lương Minh và Thiếu Khanh ở Tĩnh Lặng (Hoc Môn)

Tuy cùng quê Bình Thuận, cùng cựu học sinh Phan Bội Châu – Phan Thiết, nhưng hai đứa không học cùng lớp nên cho đến khi rời nhà trường từ nửa đầu những năm 1960 hai đứa đã cùng không biết nhau. Hồi đó, Phạm Văn Nhàn ở ngay Phan Thiết, quê tôi mãi tận Tuy Phong, quận cực Bắc của tỉnh Bình Thuận. Mãi về sau nhờ duyên văn nghệ, hai đứa liên lạc được với nhau khi Nhàn và gia đình đang sống ở Hoa Kỳ.

Phạm Văn Nhàn với tôi cùng tuổi Nhâm Ngọ (1942). Bà xã Nhàn cũng cùng tuổi với Kim Anh nhà tôi. Hoàn cảnh của Nhàn cũng giống gia đình tôi: chỉ hai vợ chồng già sống với nhau, con cái làm việc ở xa. Nhưng tình trạng sức khỏe chị Nhàn có lẽ không khá hơn Kim của tôi. Kim đang trong tình trạng dần dần hồi phục sau thời gian đau nặng. Kim có thể đi lại trong nhà, nhưng ra khỏi nhà luôn phải có sự dìu đỡ của tôi. Không chỉ trên phố Sài Gòn người ta “ngưỡng mộ” nhìn ông bà cụ âu yếm dìu nhau đi, nói cười thật “tình tứ,” mà ngay trong xóm tôi người ta cũng nghĩ ông bà cụ có tổng số tuổi 167 này “tình” lắm. Không ai biết nếu buông tay nhau ra, cô ấy có thể té. Mà người già xương giòn lắm. Té ở tuổi này là cực kỳ tai hại.

Mới khoảng một tháng trước Tết vừa rồi, dù Kim ôm chặt tay tôi và hai đứa đi rất chậm, cô ấy đã vấp và té ngay bên cạnh tôi, trước chợ Bến Thành, và sau đó phải trải qua một cuộc phẫu thuật tại Bịnh viện Quân Y 175. Đến nay gần ba tháng rồi, còn chưa đi lại vững. Vậy mà mới vài tuần trước, bàn chân tôi bỗng đau nhức và cả hai chân như thể nhão ra, không giúp cơ thể trụ đứng được, Kim đã phải tựa vào xe lăn để đứng vững và bước từng bước nhỏ đẩy chiếc xe lăn đưa tôi đến các phòng khám bịnh và xét nghiệm ở bịnh viện Hóc Môn. (Ngày hôm sau con cái về thăm ba mẹ mới biết chuyện!). Thế nhưng dường như chị Phạm Văn Nhàn còn yếu hơn Kim Anh nữa.

Sáng nay, Phạm Văn Nhàn vừa trò chuyện vừa run: Nhàn đang bị cúm (flu). Nhàn lạnh quá, nói cái lạnh từ trong ruột lạnh ra, gọi tôi trò chuyện cho đỡ…run. Trong câu chuyện rất lan man về những văn nghệ sĩ từng sống và viết ở Bình Thuận, nay kẻ còn người mất. Người còn thì cũng từ tuổi hai lần tứ thập trở lên, như chúng tôi. Nhàn bỗng hỏi có phải tôi từng ở Lam Sơn không?

Hai từ Lam Sơn nghe rất quen, nhưng cũng rất mơ hồ. Đó là ở đâu vậy? Chắc không phải nói về quê hương của Vua Lê Thái Tổ, Lê Lợi. Tôi trả lời anh: “Không, tôi chưa đến Lam Sơn bao giờ.” Rồi hai đứa xoay qua chuyện khác.

Buổi trưa, sau khi lấy thuốc xong, chúng tôi không về nhà vội. Nhìn ra đường nắng chát chúa, nghĩ về nhà mở máy lạnh thì không bằng ở lại đây nghỉ trưa thoáng mát hơn. Bịnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn, không phải một bịnh viện cấp huyện, mà là một bịnh viện khu vực, rất lớn, rất rộng rãi thênh thang và vì vậy rất mát mẻ. Nhiều bịnh nhân đến vào cuối giờ làm việc buổi sáng, ở lại trưa để khám bịnh vào buổi chiều.

Trong khi nằm nghỉ trên dãy ghế “i-nốc” như trong sân bay, ở một khu vực vắng người, tôi bỗng sực nhớ cái tên Trung Tâm Huấn Luyện Lam Sơn ở Dục Mỹ của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa thời trước, ở Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Vậy thì, anh Nhàn ơi, anh nói đúng, tôi từng ở Lam Sơn. Đơn vị tôi đã thụ huấn bỗ túc chiến thuật ở đó vào khoảng đầu năm 1967. (Gần cuối năm Mậu Thân sau đó thì tôi giải ngũ). Thời kỳ huấn luyện cực nhọc như ở bất cứ quân trường nào. 5 giờ sáng khi những tầng sương trắng đục còn bao quanh rừng núi, toàn đơn vị đã bị đánh thức, và…suốt ngày quần quật ở các “bãi xa” “dốc ngược” trong rừng núi trong tinh thần “Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu.”

Và, lần đó, tôi có hai bài thơ lục bát, một bài “tổng kết” một “Ngày ở Dục Mỹ” và bài “Mộ Khúc ở Núi Chư Giung” trong tập thơ “Nghìn Xưa Để Lại,” về sau được gộp chung vào tập Tình Ca Thiếu Khanh (2020). Tôi còn nhớ trong núi Chư Giung ở Khánh Hòa này có một suối nước nóng (luộc chín trứng gà), và một buôn Ea Thi của người Raglai.

Đây là một bài thơ dấu chứng của thời ở Lam Sơn đó, anh Nhàn.

Anh bớt lạnh chưa?

Mong anh mau dứt bịnh.

Thiếu Khanh

 

NGÀY Ở DỤC MỸ

5 giờ

Non cao ngậm sữa lên trời

Dòng chao xuống lũng, dòng vơi theo ngày

Lòng chưa tạnh giọt mưa bay

Rừng xao xuyến động tiếng giầy điểm binh

12 giờ

Đành xin làm đứa vô tình

Bãi xa dốc ngược thân hình rả riêng

Em về nỗi nhớ còn nguyên

Một tôi gươm súng trăm miền núi non

20 giờ

Giăng giăng chớp biển mưa nguồn

Mù sương tuổi ngọc

hoang đường chiêm bao

Long đong đã mỏi cơn sầu

Trong hoang vu ngỡ phương nào gọi tên.

THIẾU KHANH.

(Với Nhan Pham)