Kính thưa quý vị:/   Tôi là một CHS Tống Phước Hiệp (62-68) tại Vĩnh Long. Từ ngày tôi rời mái trường thân yêu đến nay đã trên nửa thế kỷ, một khoảng thời gian khá dài với biết bao nhiêu vật đổi sao dời, và tính đến hôm nay, trên hành trình cuộc đời hơn ba phần tư thế kỷ này, tôi may mắn nhận được rất nhiều sự giúp đỡ và hỗ trợ từ cha mẹ, thầy cô trường Tống, anh chị em, từ các bậc trưởng thượng, đồng môn Tống Phước Hiệp từ những người đàn anh đi trước, và từ những người đàn em rất thân thương của ngôi trường mà tôi đã từng một thời được theo học. Những huynh đệ trong quân đội, cũng như những người bạn đồng tù… đã giúp đỡ và tôi luyện cho tôi có được như ngày hôm nay. Nhất là sự đồng hành và hết lòng hỗ trợ của những thành viên trong gia đình nhỏ thân yêu của tôi. Nhớ lại lời dạy của cha mẹ lúc sinh thời: “Khi thọ ơn bất kể lớn nhỏ, bất kể mới đây hay đã lâu xa, vẫn phải luôn ghi nhớ trong lòng. Nếu không trả được ơn cho người làm ơn thì ít nhất cũng phải đem ơn ấy đáp đền cho bá tánh.” Chính vì lời dạy nầy mà tôi xin đem tất cả những gì tôi đã từng học được từ các bậc trưởng thượng, từ xóm làng thân thương, từ thầy cô, và từ bạn hữu ra chia xẻ cùng tất cả mọi người; xem đây như sự đền ơn đáp nghĩa chân thành nhất mà tôi có thể làm được.

Văn Thánh Miếu đường Trần Phú, phường Phước Hậu VL

Riêng về tuyển tập Đất Phương Nam, tôi có những kỷ niệm đáng nhớ với Thầy Nguyễn Thanh Liêm. Tôi còn nhớ, sau khi Hội Ái Hữu CHS TPH được thành lập và kể từ năm 2004, mỗi năm hội đều có một đặc san do Thầy Thọ, Cô Dung cùng các cựu học sinh chủ trương viết lại những kỷ niệm về trường xưa, về Đất Phương Nam, hay về bất cứ những sinh hoạt văn hoá nào có liên quan đến trường Tống. Cuối năm 2005, Thầy Liêm có tổ chức một buổi họp mặt với các cựu học sinh của Thầy tại nhà. Thầy Thọ có chở tôi tới tham dự. Sau buổi họp mặt, thầy Liêm có nói riêng với tôi bằng những lời khuyến tấn rất chân tình và cảm động. thầy nói: Sau khi đọc một số bài viết của em trong 2 quyển đặc san TPH, thầy thấy em viết khá chính xác về con người và vùng đất phương nam. Thầy khuyến khích em cố gắng viết lại những gì mình có thể viết về Đất Phương Nam, vì sách vở về vùng đất này còn hạn chế lắm. Kể từ ngày ấy, hễ có cái gì muốn hỏi là tôi tìm ngay đến thầy, cái gì chưa biết, tìm đến thầy là biết ngay. Kể từ đó, đối với tôi, bên cạnh thầy Đào Khánh Thọ, thầy Nguyễn Thanh Liêm trở thành một vị thầy tinh thần tuyệt vời của tôi. Nhờ sự khuyến tấn của Thầy Liêm, Thầy Thọ và đàn anh Hứa Hoành, năm 2006, tôi đã hoàn tất quyển Một Thoáng Nam Kỳ Lục Tỉnh. Sau khi xem xong quyển sách nầy, cả 3 vị đều có cùng một ý: Chú em còn nhớ và còn biết nhiều về vùng đất phương Nam dữ lắm. Cố thêm chút nữa xem sao!!! Nhờ sự khuyến tấn của cả 3 vị mà năm 2010, tôi đã hoàn tất bộ sách 2 tập có chủ đề: Đất Phương Nam với trên 1.400 trang giấy khổ lớn. Ngay khi tôi vừa viết xong bản thảo thì thầy Nguyễn Thanh Liêm bảo đưa cho Thầy xem, nếu cần Thầy sẽ góp ý cho. Phải nói tâm tình của Thầy Liêm với vùng Đất Phương Nam là không thể nghĩ bàn. Dầu lúc nầy thầy vô cùng bận rộn với những sinh hoạt văn hoá trong cộng đồng và chương trình phát hình của Thầy cho Hội Lê Văn Duyệt, thầy cũng đã bỏ ra gần 2 tháng để đọc hết bản thảo và viết lời giới thiệu cho bộ sách nầy. Lúc nầy tôi có trình bày với Thầy là tôi đang biên soạn bộ Hào Kiệt Đất Phương Nam. Khi tôi đưa cho thầy xem bản nháp đang viết về một số hào kiệt tiểu biểu của vùng Đất Phương Nam, Thầy rất vui và rất đồng ý với những nhân vật được tôi đưa vào bộ sách nầy. Thầy cũng đề nghị thêm một số nhân vật mà thầy tin là có công trong việc mở cõi, bảo vệ và phát triển vùng Đất Phương Nam. Thầy nói khi nào xong thầy sẽ viết lời giới thiệu cho bộ sách rất có ý nghĩa nầy, nhưng bộ sách còn đang dang dở thì tháng 8 năm 2016, Thầy đã đi xa. Với tôi, thầy mãi mãi là một vị thầy tinh thần tuyệt vời trong đời. Mãi nhớ ơn thầy. Nguyện cầu hương linh thầy Nguyễn Thanh Liêm sớm vãng sanh Cực Lạc.

Một lần nữa, tôi xin được viết lên lời cảm ơn chân thành từ gia đình tôi đến tất cả mọi người, nhất là thầy cô và anh chị em đồng môn trường Tống. Nếu không có sự dạy dỗ của thầy cô trường Tống và không có sự hỗ trợ tinh thần quý báu của các bạn đồng môn, dầu trước hay dầu sau, tôi và gia đình tôi sẽ không có những thành tựu và những ký ức đẹp, rất đẹp của một quảng đời đi qua. Trong tất cả những thành tựu nầy, bàng bạc đâu đó đều có bóng dáng của sự dạy dỗ của thầy cô và sự nâng đỡ của đồng môn TPH. Một lần nữa, xin chân thành đa tạ!!!

Tượng Phan Thanh Giản đường Phan Thanh Giản  cũ

Dưới đây tôi xin kính cẩn chia xẻ cùng mọi người về tuyển tập Đất Phương Nam và những bài tản mạn về vùng đất một thời mang tên NAM KỲ LỤC TỈNH được Thiện Phúc-Người Long Hồ biên soạn từ năm 1985 đến nay. Một số đã được các trung tâm sách báo hải ngoại xuất bản. Những mong sự chia xẻ nhỏ nhoi này sẽ góp được phần nào đưa những công lao mở cõi của tiền nhân đến với mọi người. Mong cho ai nấy đều có cuộc sống an lạc, tỉnh thức và hạnh phúc; và mong cho những thế hệ hậu duệ Việt Nam luôn cố gắng gìn giữ những di sản quý báu mà tiền nhân đã dày công để lại. Mong lắm!!!

PHẦN I: MỘT THOÁNG NAM KỲ LỤC TỈNH

Kính thưa quý vị,

Từ ngày dân ta chỉ sống thành những bộ tộc du canh, đến khi các vua Hùng lập quốc, rồi Bắc thuộc, rồi độc lập, rồi mở đất về phương Nam… dân tộc ta đã trải qua bao thăng trầm. Trước thế kỷ thứ 10 thì đất nước chúng ta chỉ vỏn vẹn từ Thanh Hóa trở ra Nam Quan. Do hoàn cảnh địa lý và lịch sử, chúng ta nằm sát nách về phía Nam của một dân tộc lớn và đã từng có quá trình lịch sử thôn tính nhiều nước nhỏ quanh vùng, nên dân tộc ta luôn phải chịu áp lực nặng nề từ phương Bắc, mà con đường duy nhất để giải tỏa bớt áp lực ấy là phải tiến dần về phương Nam, nên ngay sau thời tự chủ, trải qua các triều đại, các vị minh quân Việt Nam luôn nghĩ đến việc mở mang bờ cõi về phương Nam, dù hồi ấy dân Chiêm Thành cũng là một dân tộc không dễ nuốt, vì họ cũng có một nền văn hóa cao và một quân đội tinh nhuệ, thường mang quân sang quấy phá biên giới phía Nam của nước ta. Tuy nhiên, sức sống và sức Nam tiến của dân ta dù chậm như tầm ăn dâu, nhưng rất mãnh liệt. Dù sức mạnh quân sự đã làm cho Chiêm Thành tan vỡ nhanh chóng, nhưng chính sức sống của dân tộc ta đã phá vỡ những thành lũy kiên cố của Chiêm Thành chứ không phải chỉ là sức mạnh quân sự.

Nói về lịch sử Nam tiến của dân tộc ta, mà không kể công lao của các chúa Nguyễn, thì quả là một thiếu sót lớn lao. Tuy nhiên, ai trong chúng ta cũng phải thừa nhận rằng không chỉ riêng các chúa Nguyễn có công mở nước. Nói đến công lao mở nước về phương Nam, chúng ta không thể không ghi nhớ công ơn của bao nhiêu người đã đổ rất nhiều công lao khai phá, xây dựng, phát triển vùng đất trù phú này mà chúng ta đã có một thời gian thừa hưởng. Từ công chúa Ngọc Vạn, đến Thống Suất Nguyễn Hữu Cảnh, đến Thượng Công Lê Văn Duyệt, đến Thoại Ngọc Hầu, đến ngay cả những người Minh Hương đã đến đất nước này, dù mục đích chuyến đi của họ là chối bỏ Thanh triều, nhưng khi sang đến Việt Nam họ đã góp phần không nhỏ trong công cuộc ổn định và phát triển đất Nam Kỳ. Ngoài ra, còn biết bao anh hùng vô danh, biết bao nhân sĩ, nhà văn hóa, nhà kinh doanh đã góp phần mở mang vùng đất này về các phương diện xã hội, kinh tế, văn hóa.

Nói về sưu khảo và nghiên cứu lịch sử mở đất phương Nam từ trước đến nay đã có rất nhiều người làm như như Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Huỳnh Minh, Vương Hồng Sển, vân vân, và một ít học giả khác cũng đã có công tìm tòi nghiên cứu về miền Nam như anh Hứa Hoành với bộ sách nhiều tập mang tựa đề “Nam Kỳ Lục Tỉnh.” Tuy nhiên, nếu so sánh với những người làm cùng một công việc này cho miền Bắc và miền Trung, thì lịch sử Nam Kỳ còn cần nhiều lắm những bàn tay của con dân xứ ấy đóng góp vào.

Trong chiều hướng đó, tác giả tập sách “Một Thoáng Nam Kỳ Lục Tỉnh” chỉ hy vọng mang lại một chút thoải mái cho những ai có niềm thao thức tìm hiểu về miền Nam, và nếu có thể được, góp một phần nhỏ trong công cuộc tìm hiểu lịch sử của vùng đất mới, nhưng lại là vùng đất mang lại sinh khí cho dân tộc, là vựa lúa cho cả nước, là niềm hy vọng vươn lên của cả dân tộc.

Cuối cùng, tác giả xin kính cẩn tưởng niệm đến hương linh của ông ngoại Trần Văn Tiếng và ông chú Ba Trần Văn Hương, những con dân kỳ cựu của Vĩnh Long, đã kể lại cho cháu nghe về “Thành Xưa Tích Cũ” và những vùng đất mà hai ông đã đi qua trong xứ Nam Kỳ Lục Tỉnh, cũng như tưởng nhớ đến hai anh Hứa Hoành và Nguyễn hữu Trí với những đêm trà đàm “Nhớ Về Vĩnh Long và Nam Kỳ Lục Tỉnh” tại vùng 9, trại tỵ nạn Bataan, Philippines, vào những tháng ngày cuối năm 1984. Người viết xin thành thật cáo lỗi trước, vì đây không phải là một tập biên khảo, mà chỉ là những chi tiết được ông bà kể lại hay những mẩu chuyện được các bậc đàn anh kể cho nghe trong những buổi trà mạn đàm, nên có thể không chính xác về địa danh hay niên đại.

Trân trọng

Người Long Hồ

Quý vị nào muốn xem trọn tập MỘT THOÁNG NAM KỲ LỤC TỈNH, xin bấm vào đường dẫn sau đây: https://thuvienhoasen.org/a36106/mot-thoang-nam-ky-luc-tinh Chúc quý vị và gia đình thân tâm luôn an lạc.