Đọc thu tịch của Đỗ Mục

Ngày đăng: 28/08/2015 09:46:01 Sáng/ ý kiến phản hồi (2)

Thu năm nay, tôi lại đi trên con đường vắng nầy nghe từng chiếc lá rơi trên bờ cỏ, những cây liễu xanh đứng buồn như những nàng cung nữ thời xưa, và thấp thoáng trong vườn nhà ai hoa phù dung buổi sáng nở trắng như một tâm hồn con trẻ. Nắng ở đây vẫn là nắng ngày xưa và tâm hồn tôi vẫn là tâm hồn tôi năm trước…

mua thu  Đó là đoản văn của Thanh Tịnh nhớ về một buổi sáng mùa Thu, viết theo văn phong của văn học Âu Tây  đầu thế kỷ 20. Bây giờ thì ta hãy đọc bài Đêm Thu của Đỗ Mục làm ở thế kỷ thứ 10 , mang đầy đủ tính chất dân gian và truyèn thống của văn hóa Á Đông….

杜牧《秋夕》

                            THU TỊCH    Đỗ Mục

銀燭秋光冷畫屏,         Ngân chúc thu quang lãnh họa bình

輕羅小扇撲流螢。         Khinh la tiểu phiến phốc lưu huỳnh

天街夜色涼如水,         Thiên giai dạ sắc lương như thủy

臥看牽牛織女星。         Ngọa khán Khiên ngưu Chức nữ tinh .

 

CHÚ THÍCH:

1. Ngân Chúc : Ngân là Bạc, ở đây là màu Bạc, màu trắng bạc. Chúc là đuốc. Hoa Chúc là Đuốc hoa, ở đây Chúc là cây Đèn Cầy, Cây Nến. Ngân chúc : là Cây Đèn sáp màu trắng bạc.

2. Họa Bình : là Bức bình phong có vẽ tranh của các nhà quyền quý thời xưa.
3. Khinh La : Khinh là nhẹ, La là Là, Lụa là, là Vải The. Khinh La : là loại vải the nhẹ để làm quạt. Trong bài ” Khinh La Tiểu Phiến ” : Là chiếc quạt con làm bằng lụa là của các tiểu thơ xưa thường cầm trên tay.
4. Phốc : Là chụp bắt.
5. Lưu Huỳnh : Lưu là Lưu động, là xẹt. Lưu Tinh : là Sao xẹt. Huỳnh : là con Đom đóm.
6. Thiên Giai : Giai là con đường. Thiên Giai : không phải là đường ở trên trời, mà là đường trong kinh thành, trong cung vua.

7. Lương Như Thủy : là Mát như nước.

 

DỊCH NGHĨA :

Ánh sáng lung linh từ ngọn bạch lạp tỏa ra hòa với hơi thu làm cho tấm bình phong đẹp rực rỡ cũng nhuốm hơi lạnh lẽo, nàng phe phẩy chiếc quạt the để chụp bắt những con đom đóm đang lặp lòe bay lượn trong đêm. Đêm đang xuống trong những con đường của Kinh thành, hơi thu mát lạnh như nước trong đêm thanh vắng lặng, nàng ngữa nhìn sao trời để tìm ngắm hai sao Chức Nữ và Ngưu Lang.

 

DIỄN NÔM :
Lung linh nến trắng bình phong lạnh,
Quạt lụa vờn theo đóm lượn thu.
Lấp lánh sao trời trong như nước,
Nằm xem sao Chức gặp sao Ngưu .
Lục bát :
Bình phong thu lạnh se se,
Quạt là nến trắng lặp lòe đóm bay
Trời thu như nước mát thay,
Ngưu Lang Chức Nữ đêm nay tương phùng !
Đỗ Chiêu Đức.
Đêm thu với khí trời trong mát, với đom đóm bay lượn lặp lòe, rồi nằm mà ngắm sao Ngưu Lang Chức Nữ…. Rất bình dị và rất nên thơ  ! . Có ai ngờ được đây lại là một bài thơ Cung Oán !… Này nhé

… Ngọn bạch lạp đặt trên giá bằng bạc, bình phong có tranh họa rực rỡ, rõ ràng là cuộc sống của nhà quyền quý vương hầu, ta càng xác định hơn với từ Thiên Giai : là đường trong Kinh thành , trong Cung Vua, và ai mới rảnh rổi mà nằm ngắm sao trời ?. Chỉ có những nàng cung nữ nhàn nhã, tội nghiệp trong lãnh cung mới rảnh rổi như thế mà thôi, và… một điểm tâm lý rất quan trọng nữa là, chỉ có những nàng cung nữ với tình xuân phơi phới, với nhựa sống tràn trề, mà phải giam mình trong chốn lãnh cung cô thân chiếc bóng, mới hâm mộ và ước ao được như Ngưu Lang Chức Nữ, mặc dù mỗi năm chỉ hội ngộ có một lần. Một lần, có còn hơn không !. Một số cung nhân may mắn… suốt đời mới gặp được vua một lần ! Lắm cô suôt cả cuộc đời, hết cả thanh xuân, cũng chưa được nhà vua một lần triều kiến… So với Ngưu Lang Chức Nữ thì còn đắng cay chua xót hơn nhiều ! Nên chi, mới ngưỡng mộ và ước ao được như Ả Chức và Chàng Ngưu, chớ còn đối với cuộc sống bình thường, thì có ai lại hâm mộ chuyện tình của Ngưu Lang Chức Nữ bao giờ ? ! … Duy chỉ có nàng cung nữ trong Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều mới …

Mượn điều Thất Tịch mà thề bách niên  ….   mà thôi !

” Bách niên ” mà chỉ gặp nhau vào đêm ” Thất Tịch ” hằng năm, thì có ai ao ước mà làm gì  !!!

Phải tinh ý lắm, ta mới cảm nhận được cái ” Oán ” trong bài thơ nầy, vì nó quá nhẹ nhàng và bình dị. Phải chăng cái oán đeo đẳng dai dẵng miên man lâu dần nên đã hòa vào cuộc sống và được chấp nhận như một sự tự nhiên tội nghiệp ! Nhưng … nàng cung nữ của Ôn Như Hầu đã :
….. Bực mình muốn đạp tiêu phòng mà ra !…

Khi ….. Cái oán đã lên đến cực điểm và trở thành bạo động !                     Đỗ Chiêu Đức.

 

 

0

Có 2 bình luận về Đọc thu tịch của Đỗ Mục

  1. Hoành Châu nói:

    Kính Thầy Đỗ Chiêu Đức ,
    Hoành Châu  xin góp vài câu thơ  khi đọc Thu tịch   củâ  Nhà   thơ Đõ Mục (Thế Kỷ 10 ),,,,
    Bài    thơ   gốc khó   hiểu vì  người  đọc  trình đô   Hán   Viêt  kém      , tuy   nhiên   sau khi    lướt qua  hai   bài   thơ     diễn    Nôm  và    Lục    bát    của    Thầy ,  người    đọc    dễ   cảm    thông   hơn   ý   từ    của    người    xưa :
    ***
    Bình   phong   hoa  cảnh   nến  lung  linh
    Nàng  khẻ   quạt  là   vờn  đóm  xinh ,
    Hòa   khí   hơi   thu   khơi   nước   mát
    Ngắm Ngưu  Lang Chức  Nữ  trao   tình  !
    ***
    LỤC  BÁT
    Nến  lung  linh  trước  bình  phong
    Nàng lay  quạt  lụa  quay  vòng  đóm  xinh !
    Hơi  thu :   nước  mát  hữu  tình
    Ngưu Lang Chức  Nữ   yên  bình   có  nhau!
    Hoành Châu  (Gia đình C )

    0

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết mới khác