Vậy là sau bao ngày tháng chờ đợi, Quán Văn đã trở lại./ Lần đầu tiên mùa Xuân QV dài đến vậy…

Sau 14 năm hoạt động, lần đầu tiên số Xuân lại phát hành vào tháng 3 gộp cả tất niên và tân niên. Không cần phải nhiều lời, nhưng niềm vui là có thật, khi một cái gì chúng ta yêu quý tưởng đã mất đi, chết đi  bỗng hồi sinh…

Mùa xuân này, Quán Văn bước vào tuổi 15…Không nói ngoa, Quán Văn đã sống lại từ tình yêu thương của NGƯỜI QUÁN VĂN– TÌNH QUÁN VĂN và tất cả tâm huyết, nghị lực phi thường của một con người bình thường, nhỏ bé mà tình yêu văn chương không gì đong đếm được: Chủ biên Nguyên Minh.

1. CÀ PHÊ VỚI CHỦ BIÊN NGUYÊN MINH

Nôn nao cho ngày gặp lại những khuôn mặt bằng hữu thân thương, 4h sáng, anh Nguyên Minh đã thức dậy từ Bà Rịa, cùng cả gia đình: chị và 2 cô con gái hộ tống anh về Sài Gòn ra mắt Quán Văn.

Hoàng Kim Oanh và Chủ biên Nguyên Minh

Đúng 8g sáng, tác giả QV đầu tiên đã có mặt: nhà báo Lương Minh (nhà tận Hóc Môn), kiểm tra và chụp nhanh một bức hình khán phòng Sông Trăng đã setup sẵn sàng 50 chỗ ngồi chờ đón bạn văn. Điểm này phải trân trọng cảm ơn duyên tái ngộ vừa tình cờ, vừa có chủ đích với nhà thơ Văn Công Mỹ- chủ nhà hàng-thân hữu Quán Văn từ 14 năm trước QV từng có dịp 2 lần ra mắt năm 2014, 15. Người của văn chương tấm lòng cũng lộng gió hào hiệp như sông Sài Gòn dạt dào sóng vỗ, nghe QV liên hệ muốn ra mắt ở nơi kỷ niệm này, anh đồng ý ngay và bắt tay tu sửa phòng khang trang hơn, order âm thanh tốt hơn để anh em đến nói chuyện hát hò…

Như Mai- Dạ Ngân- Hoàng Thị Bích Hà- Lê Triều Điển

Lần lượt có mặt các anh chị Lê Triều Điển-Lê Triều Hồng Lĩnh, Trương Văn Dân-Elena, nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên, Khả Duyên, Thuỵ Sơn, guitarist kiêm ca sĩ Nguyễn Anh Tân, nhóm Hoài Huyền Thanh và các anh chị sư phạm Quy Nhơn: Vu Gia, Phan Nhung, hai bạn Đào Mỹ Trí Đức- Ngọc Thu. Rồi Nguyễn Đại Hoàng, Đỗ Mịn, Lê Yên, Hoàng Lan, Ban Mai, Hoàng Ngô…

Thật cảm động, chị Dạ Ngân đã có mặt thật sớm, câu đầu tiên gặp tôi là hỏi ngay: “Quán Văn đâu sao chưa thấy đem ra bán cho mọi người mua?”. Hoá ra bạn Lan Hà- phụ trách phát hành- đã ngồi bên trong khán phòng mà không đem ra mời quý anh chị. Chị bước qua mua liền, và trở xuống nhắc câu thứ hai: “Em coi âm thanh, micro thế nào, trên kia chưa có gì kìa!”. Đúng bà chị của tôi, quán xuyến trong ngoài và thật tình quá thương QV, thương mấy đứa em, tận tình lo lắng từng chi tiết. (Thật ra anh Văn Công Mỹ đã test và gửi clip cho tôi từ hôm qua.). Vậy đó, bị la mà vẫn thương, mà không thương sao được?

Nguyên Minh- Phú Yên- Nguyễn Thụy Sơn (ngồi)

Lặng lẽ và nghĩa tình, Thầy Huỳnh Như Phương và chị Thanh Xuân rất xa cũng đã có mặt. Thầy là một trong những tác giả đầu tiên từ số 001 của Quán Văn, gắn bó ân tình, đồng hành không chỉ trên trang viết với những truyện ngắn hiền hoà nồng đậm tình quê mà còn là người động viên, ủng hộ, buồn vui cùng vận mệnh Quán Văn 15 năm nay. Cùng thầy, chị Thanh Xuân, một tác giả đặc biệt đến với Quán Văn bằng tất cả dịu dàng thân ái và những bài nghiên cứu sắc sảo sâu lắng tinh tế như phong cách của chị mà bạn đọc Quán Văn luôn ngưỡng mộ chờ đợi.

Cảm động vô cùng là những mừng vui gặp gỡ của anh chị em bên chủ biên Nguyên Minh… khiến giờ ra mắt phải lùi thêm 30 phút so với dự kiến. Xin ghi vội qua hình ảnh vài khoảnh khắc trước phút mở đầu ngoài sảnh Sông Trăng.

2. RA MẮT QUÁN VĂN 112

Sau rất nhiều trở ngại chủ quan lẫn khách quan, cuối cùng, Quán Văn 112 cũng đã ra mắt bạn đọc. Cầm cuốn tập san quen thuộc thân thương trên tay, dường như ai cũng có phút lặng bồi hồi. Màu sắc lãng đãng mơ màng xanh, đỏ, tím, vàng, ngọc hoà quyện trong bức tranh “MƠ” của hoạ sĩ Trương Vũ được chọn làm bìa số 112 này như mở ra một không gian hư ảo, như trong một giấc mơ. Bạn hãy ngắm lại đi. Cánh chim soãi bay phải chăng là giấc mơ tự do và khát vọng bay xa…? Khoảnh khắc mộng và thực hoà quyện này xúc động làm sao. Cảm ơn anh Trương Vũ đã nói thay Quán Văn, Quán Văn 112 đánh dấu một dấu mốc hồi sinh, cũng chính là giấc mơ và khát vọng soãi cánh giữa bầu trời tự do lộng lẫy đó, vượt thoát mọi giới hạn để đi đến cùng con đường của văn chương mà chúng ta đã chọn.

368 trang với 81 tác giả là một bản hoà ca ý nghĩa. Thật đẹp. Tình QV vẫn nồng nàn. Ngay những trang mở đầu là 15 bài VIẾT CHO CHỦ ĐỀ Mùa xuân và tuổi thơ tôi (tr.6-79) là những miền xuân và ký ức bất tận, quá khứ và hiện tại, qua nhiều không gian khác nhau Sài Gòn, Hà Nội, Quảng Trị, Huế, Đà thành, Long Xuyên, Chợ Lách, California, Ohio, Tokyo… với những tác giả Hoài Huyền Thanh, Lương Minh, Đào Như, Nguyễn Thị Kim Thoa, Lê Huỳnh Diệu, Ca Dao, Phan Trang Hy, Trang Thuỳ, Lê Minh Hiền, Từ Sâm, Lê Chiều Giang, Nguyễn Quang Chơn, Đặng Châu Long và cây bút rất trẻ lần đầu tiên góp mặt: Min Đỗ. Thú vị nhất vẫn là câu chuyện đậm chất ngôn ngữ và văn hoá văn học “Năm Ngọ nói chuyện Ngựa” của nhà phê bình Đặng Tiến (Orleans)- xin đọc và tưởng nhớ anh, tác giả đặc biệt của QV, người gắn bó từ số QV 20 đến sau dịch Covid 2020, gần như đều tính sao cho khớp ngày về kịp dự ra mắt số Tất niên- Tân niên Quán Văn.

PHẦN THƠ (tr.82-142) vẫn luôn là mảnh đất tung hoành của nhiều tâm hồn mơ mộng nhất với 39 thi phẩm của 37 tác giả nhiều thế hệ, có người đã thành danh, đã là một tên tuổi như các vị Nhật Chiêu, Trương Đăng Dung, Phạm Cao Hoàng, Trần Hoàng Phố, Võ Quê, Phương Tấn, Vũ Trọng Quang, Âu Thị Phục An, Nguyễn Thị Khánh Minh, Phạm Văn Nhàn, Hoàng Vũ Thuật… hay những trải lòng đầy cảm xúc chạm bao nỗi niềm của Châu Ly, Thục Uyên, Trần Thị Cổ Tích, Hồng Lĩnh- Phạm Thị Quý, Thuỵ Sơn, Nguyễn An Bình, Dung Thị Vân, Lê Bích Thuỷ, Ngô Thuý Nga, Giọt Thu; cũng có những trăn trở như Đặng Tiến (Thái Nguyên), Trần Hạ Vi… Cao nguyên Daknong, góp thêm sắc màu Mơnong qua thơ Võ Văn Hân và Trần Ngọc Khánh Dư. Nhiều khuôn mặt thi hữu quen thuộc nhiệt tình gắn bó với QV cũng kiên trì cùng QV trở lại như Lâm Băng Phương, Kiều Huệ, Zulu DC, Np. Phan, Nguyễn Tây Sơn, Trần Xuân An, Khả Anh, Phan Thị Hiệp, Mộng Hoa Võ Thị… Một người bạn trẻ khác, cũng ghé đến QV trên những bước chân không mỏi của cô và để lại một mỹ cảm trân trọng dành cho QV “Quán Văn giữ lửa, bàn tay truyền hơi ấm” (“Trang sách mở ra”, trang 95)

TRUYỆN NGẮN (tr.142-220) với Tình oan – Nguyễn Văn Sâm), Rơm rạ cuối mùa – Hoà Vinh, Vị ngọt đầu đời- Nguyên Cẩn, Mùi…cổ tích- Ngô Đình Hải, Bão rớt- Văn Giá, Lời yêu chưa nói – Vương Hoài Uyên, Bữa rượu tất niên của các thầy giáo-Phạm Nga, Quỳnh hoa-Tiểu Nguyệt. QV cũng hết sức cảm động và cảm ơn sự yêu mến của tác giả Như Tấn (Gia nghĩa-DN), lần đầu tiên cộng tác với QV trong số này, gửi bài và kiên trì với Mùi lạ chờ đợi ngày QV trở lại, từ tháng 6.2025.

Một sự tổng hoà thật đẹp từ các trang viết. Mùa xuân và tuổi thơ. Tình yêu. Tình người. Hạnh phúc và khổ đau. Mộc mạc bình dị và chân chất thuỷ chung những tâm hồn Việt cứ thấp thoáng trong tôi khi gấp lại các truyện ngắn Quán Văn 112.

Mục GÓC NHÌN VĂN HỌC chiếm 109 trang, 1/3 số lượng tập san gồm các tiểu luận Nhận định -phê binh văn học của Tần Hoài Dạ Vũ, Trần Hoài Anh, Trần Như Luận, Hoàng Kim Oanh; các cảm nhận-hồi ức về các tác giả do chính hậu duệ, bằng hữu viết như bài về Nguyễn Minh Nữu, Đinh Cường, Quang Dũng, Nguyễn Hoà vcv, Huỳnh Ngọc Chiến-Bùi Giáng của các tác giả Trương Vũ, Nguyễn Minh Nữu, Bùi Phương Thảo, Trương Văn Dân, Đình Quân. Ngoài ra, trong mục này có 2 bài phỏng vấn khá đặc sắc của nhà thơ- bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc và tác giả Hoàng Thị Bích Hà.

Đây là những tư liệu văn học về tác gia tác phẩm khá hữu ích, một phần khẳng định đặc thù “sinh thái văn học” của Tập san Quán Văn mà chúng ta hướng tới.

VĂN HỌC THẾ GIỚI, do số trang quá nhiều, đành hạn chế khiêm tốn một bài giới thiệu tập thơ “Những ngọn gió” (Vents) của Saint-John Perse (Nobel Văn học 1960) nhân kỷ niệm 50 năm ngày mất của ông do chính dịch giả Hoàng Hưng viết. Hy vọng trong những số tới nếu các bạn yêu thích (có thể comment dưới bài viết) chúng tôi có thể trích đăng bản dịch nếu anh Hoàng Hưng cho phép. QV 113 sẽ chú ý cân đối phần này để giới tbiệu nhiều tinh hoa thế giới đến bạn đọc hơn.

Những trang cuối, “thực đơn” QV 112 lần này dành một mảng nhỏ cho truyện ngắn “Con sáo của em tôi” được đặt trong mục  TRANG SÁCH CŨ. Nói nhỏ, đây là truyện yêu thích nhất thời bé của chủ biên Nguyên Minh. Và, vì vậy, ông cũng rất thích một bài cảm nhận ngắn đồng điệu của cô bạn Hoàng Lan đi kèm “Đọc Con sáo của em tôi”. (Tr.354-357).

Về SINH HOẠT QUÁN VĂN, hơn mười tháng, trong thực tế, tuy không ra báo, nhưng năm qua anh chị em Quán văn đã đồng hành đủ chuyện vui buồn có nhau. Nhiều hoạt động giao lưu, trao đổi, trò chuyện như chia buồn tạm biệt tác giả Lê Ký Thương, Nguyễn Hoà, Nguyễn Đặng Mừng; họp mặt với tác giả Thục Uyên (Houston), Châu Ly (Gia Lai), anh chị BS Thiện-Năm (Paris), tổ chức thăm nhà thơ Lê Văn Trung, giới thiệu tác phẩm mới phổ thơ người Quán Văn của nhạc sĩ Ngô Minh Trí (US về) qua tiếng hát nhà giáo Tạ Quang Sơn. Đặc biệt, gặp gỡ trò chuyện đón năm mới giới thiệu Ngôn ngữ số đặc biệt về chân dung Hoạ sĩ- nhà văn Trương Vũ nhân thời gian anh ở Việt Nam. Đặc biệt là những buổi họp mặt định kỳ vui bất ngờ trở về tuổi thơ khó quên ở nhà anh chị Nguyên Cẩn-Anh Ngô.

Tuy nhiên, nổi bật nhất, xúc động nhất là chương trình ca nhạc Miền Trung vọng tiếng, ngày 13.12.2025 đã được đông đảo tác gỉa và bạn đọc QV hưởng ứng, đóng góp và chuyến đi trao quà cứu trợ Nha Trang, Tuy Hoà cuối năm 2025 do nhóm chủ trương thực hiện. Mời các bạn đọc bài viết của nhà văn Quang Đặng.

3THAY LỜI KẾT

Kết thúc buổi ra mắt QV 112 trong chút luyến lưu, ra về, đọng lại trong chúng tôi bên cạnh lời chúc của chị Dạ Ngân mừng sự trở lại của Quán Văn, là tâm huyết gửi gắm của chị về sự cần thiết gìn giữ ”sinh thái văn học Quán Văn” như một salon văn học của Sài Gòn, nhắn nhủ Quán Văn cần sâu hơn, sang hơn, chọn lọc hơn, tinh hoa hơn để cố gắng phát huy những thành quả đã làm được 15 năm qua. Chương trình cũng ghi nhận ý kiến của tác giả Nguyễn Đại Hoàng, mong mỏi QV tiếp tục hành trình đến số 1233…và hứa hẹn sẽ sát cánh cùng QV trong những số tới.

Đọng lại trong tôi niềm thương yêu và hạnh phúc dạt dào hình ảnh anh chị em QV ai cũng đã vào ngưỡng U70, 80 và cả 90 vẫn rộn ràng say sưa câu chuyện chữ nghĩa, và bàn về những hướng tiếp theo của Quán Văn. Len vào cả một chút niềm hy vọng vì hôm nay còn có sự có mặt của những cây bút trẻ, những bạn lần đầu đến dự và trong hộp thư Tập san Quán Văn 113, chúng tôi hôm nay cũng đang nhận thêm bài một số tác gỉa mới lần đầu tham gia…

Cảm ơn anh Nguyên Minh, lão tướng 85 tuổi vẫn kiên cường vượt qua tuổi tác, vượt qua bệnh dữ để tiếp tục lèo lái con thuyền Quán Văn sau hơn 10 tháng cắm sào tưởng đâu không bao giờ còn xuất hiện trên “không gian sinh thái” Văn học hôm nay.

Cảm ơn những ân tình bè bạn, lòng tin cậy, yêu mến của quý tác giả, độc giả đã đưa Quán Văn trở lại…

Cảm ơn vô cùng tiếng đàn, tiếng hát tuyệt vời của Nguyễn Anh Tân, Trương Minh Hoà, Đào Mỹ Trí Đức và hai vị khách đặc biệt: bà chủ nhà hàng Sông Trăng, chị Mai Thanh và món quà âm nhạc đặc biệt tặng Quán Văn của nhạc sĩ Cao Bá Hưng.

Mong sao Tập san của tình yêu văn chương và những giá trị nhân văn đẹp đẽ lần nữa tiếp tục là một sân chơi đẹp của chữ nghĩa mà mỗi người cầm bút chúng ta luôn đau đáu giữ gìn.

Xin cảm ơn chị Dạ Ngân lần nữa. Vâng. Chúng ta biết hiện tại thật trang trọng. Và trân quý từng phút giây được sống trong hiện tại mình đang có.

Cứ yêu nhau đi./Và cứ mơ./Và khát vọng./Quán Văn ơi!

Sài Gòn,

28.3.2026

Hoàng Kim Oanh