Những ngày cuối năm với chút se sắt của ngọn đông phong cứ làm lòng người mềm lại. Trước sự biến đổi của thiên nhiên qua sắc lá, như một sứ giả cần mẫn trở về mỗi độ để nhắc nhớ trời đất đã sang mùa, một cái Tết nữa lại về. Nhưng tại sao lòng mình lại có những mong mỏi khác lạ đến vậy? Phải chăng, đó là thời khắc bao nhiêu kỷ niệm thời thơ ấu ở quê hương lại lặng lẽ trở về trong tâm hồn, để cõi lòng cứ hoài vọng những mùa Tết xa xưa mà lòng thành khấn nguyện một năm mới an yên và thái hoà sẽ ghé lại những mái nhà Việt để luôn che chở và nuôi dưỡng hồn người trước những biến cải vô thường của kiếp phù sinh.

1. Những ngày còn là cậu sinh viên xa nhà, bao giờ gần tết lòng tôi cũng xốn xang nôn nao đến lạ. Tựa hồ có một ma lực vô hình nào đó thôi thúc, khiến tôi cứ khấp khởi chờ đến thời điểm bước lên chuyến tàu mùa xuân để trở về nhà. Có lẽ những tất bật của đời sống trong vòng quay bất tận của thời gian đã làm mình vơi bớt nỗi hoài hương. Chỉ khi vệt nắng vàng cam nghiêng xuống ở mảng tường nhà hàng xóm vào một chiều cuối đông nào đó, một cánh mai bất ngờ nở sớm thì lòng thương nhớ quê hương cứ nao nao trong dạ. Ngược thời gian để tìm lại những hoài niệm khó phai của tháng xưa năm cũ, bên những người thương yêu nhất, ấm áp nhất. Ký ức về những mùa tết xưa lại ùa về như tiếng gọi thăm thẳm từ đáy sâu tâm thức: “Trở về nhà đi! Những bước chân đã lỡ xa ngái quê nhà!”.
2. Tôi nhớ có một cái tết mình cứ ở nhà, mẹ thấy lạ nên nhắc: “Sao con không đi chơi với bạn cho vui! Lâu lâu con mới về mà!”. Tôi nói: “Dạ con đi xa mẹ đã lâu, nên tết này con không đi đâu nữa”. Có lẽ những tháng ngày rong chơi nơi chốn quê người với bao lăn lóc bụi đường đã làm gót lữ mỏi mòn và lòng người thêm héo hon, hiu hắt. Chỉ khi trở về bên mẹ thì như ngọn cây khô khốc đã tìm thấy mạch nước ngầm của yêu thương, như trẻ thơ tìm lại “chiếc nôi” đã từng nuôi lớn đời mình. Chín chữ cù lao như một món quà mà mùa xuân ban tặng cho mỗi một người để thấy mình bé nhỏ mãi thôi. Tết – một thanh âm ngắn chỉ một âm tiết nhưng cứ đồng vọng trong tâm khảm con người về nỗi khát khao đoàn viên sum họp vô cùng.

3. Tôi vẫn nhớ những ngày còn nhỏ, tết luôn ghé nhà vào nhà mình rất sớm. Đó là đầu tháng mười một dưới cơn mưa phùn bay nhẹ trong sương của ngày đông tháng giá xứ Huế, ông nội luôn tuốt lá mai sớm, vì sợ khí trời buốt lạnh thì mai sẽ không kịp nở đúng độ xuân về. Thuở đó, tôi thấy ông mong ngóng mai nở vào đúng dịp tết như một thứ hạnh phúc mà tuổi thơ tôi không tài nào hiểu được. Khi đã lớn tôi mới biết vì sao sắc mai vàng sân trước- một món quà được thiên nhiên đều đặn gửi tặng mỗi năm, và con người luôn đón nhận mà chưa từng thoáng chút ý niệm chán phai. Có lẽ bên trong ông tôi, thời gian đã chào thua trước một tâm hồn không chịu phai úa, nên ông lúc nào cũng có một mùa xuân của háo hức xen lẫn bâng khuâng khi ngày tết đang đến gần kề. Tôi nhớ lúc đó ông giống như một vị chỉ huy trưởng của giàn nhạc giao hưởng “dọn nhà”, nhắc ba tôi sơn cửa sửa điện bàn thờ, lớp cháu như tôi thì lau chùi các vật dụng đồ thờ cúng, dặn mẹ tôi mua bông chuối để trang trí, nói bà nội nhớ chuẩn bị nguyên liệu để nấu xôi chè cúng sớm đầu năm. Bà nội tôi thì lại đón tết bằng một cách khác, lặng lẽ hơn nhưng giữ lại thói quen của tuổi thơ đã theo bà biết bao năm tháng. Đó là luôn may sẵn một bộ đồ bà ba vải lụa màu trắng, và luôn để dành mặc vào ngày mồng một tết. Sao tôi lại nhớ đến vậy? Vì tuổi thơ tôi những sớm mai đầu năm chưa tỉnh ngủ hẳn đều được nhận tiền mừng tuổi từ túi áo bà ba của nội, một bên là túi thuốc cẩm lệ, một bên là những tờ tiền xếp cẩn thẩn trong túi ni lông. Không phải cầu kỳ bỏ trong bao đỏ lì xì, nhưng mỗi lần nhớ lại tôi luôn thấy lòng mình nức nở và bất lực trước thời gian, bỗng một sớm thức giấc thấy lau trắng trên những mái đầu sương tuyết và đời người như những ngọn mây trắng cứ bay về hướng của quê nhà sau một kiếp chơi đùa một bận với trần gian.

4. Những cái tết sau này, ba tôi là người thay ông cúng giao thừa cũng như mồng một tết, tôi thì đã được ba chỉ nối dây điện thay bóng đèn như ba ngày xưa. Cái không khí cũng như vòng luân chuyển của đất trời: xuân rồi lại xuân. Chỉ có đều cách hội ngộ đã không còn như cũ, nhưng tôi tin từ một cõi khác ông bà vẫn trở về và cùng hiện diện như những ngày chưa hề ly biệt. Có lẽ tết không giống những ngày nghỉ kéo dài là ở đây. Khi đốt một nén hương trầm với lòng kính nguyện, ba tôi chắc cũng có dịp gặp lại và trò chuyện trong tâm tưởng với ông bà nội, những khoảnh khắc đó có lẽ sẽ vỗ về tâm hồn tuổi thơ bên trong sâu thẳm một người. Để mỗi người như đang tìm lại mình của ngày chưa phải làm người lớn, dù tóc có chia hai màu thì vẫn còn có ba mẹ nhắc nhở mình từng chuyện nhỏ nhất thì còn gì hạnh phúc hơn. Tết thiêng liêng, nhưng gần gũi, mùa xuân đất trời thì rộng lượng cũng như lòng người luôn bao dung để ôm hết những yêu thương của cuộc thế để rồi san sẻ lại tình cảm đó cho từng nỗi đời riêng.

Sài Gòn 05/12/2025
Bùi Hoàng Linh