Xem tiếp

" />

Mời Đối Và Thách Đối

Ngày đăng: 31/01/2022 11:20:09 Chiều/ ý kiến phản hồi (0)
Câu Đối, một thú vui tao nhã, nhất là mỗi khi tết đến, giới văn nhân thi sĩ rộn ràng với những câu đối mừng xuân. Còn gì thích thú hơn khi ngắm nghía câu đối mình làm ra, đúng là vui xiết bao. Nhưng cũng có một hình thức đối không kém phần kỳ thú, xin thưa đó là Mời Đối hay Thách Đối.
Theo quan điểm cá nhân, tôi thích sử dụng từ Mời Đối, nó có vẻ thân mật thiên về tình. Còn Thách Đối có tính tranh đua nặng về danh.
                                                                                Di Ảnh Ông Nội Tôi
A/ Mời Đối
 1/                               
     Nhìn tết này. Nhớ tết qua . Kỷ Mão đi. Mão vốn Mèo. Mèo mua mão.
     Tiễn năm cũ. Mừng năm mới. Nhâm Dần đến. Dần là cọp. Cọp tiến dần.
 
Cảm xúc khi viết Câu Đối ở trên xuất hiện khi xem mấy câu đối Tết, và nhớ đến Ông Nội, người đã gieo mầm yêu thích thơ ca trong tôi.
Ông Nội tôi tuổi con mèo (Kỷ Mão), còn một năm nữa mới đến năm mèo, nhưng vì hứng thú, nên làm trước câu đối để chuẩn bị sang năm mừng tuổi Ông, đồng thời vui xuân luôn
Nhưng suy nghĩ lại, thấy “Mèo mua mão” có 3 nghĩa: là chi thứ tư ,”mua mão” mua trọn hết, nghĩa thứ ba là cái nón.
Trong khi vế dưới chỉ có hai nghĩa: dần là chi thứ ba, “tiến dần” là tiến lần lần tới, vẫn còn thiếu một nghĩa nữa! Như vậy chưa Chỉnh Đối, nên tôi đổi lại, lấy vế dưới làm vế trên, đồng thời sửa lại thích hợp cho cả năm tới, để kỷ niệm năm tuổi của Nội:
Tiễn năm cũ. Mừng năm mới. Nhâm Dần đến. Dần là cọp. Cọp tiến dần.
Nhìn tết này. Nhớ tết qua . Quý Mão về. Mão vốn Mèo. Mèo mua mão.
 
Như thế Vế Đối sẽ chỉnh hơn. Thấy câu đối cũng khá lý thú, tôi liền lấy vế trên để mời Thân hữu, Nhà thơ đối cho vui, và hy vọng có vài Vế Đối hay:
 
       Tiễn năm cũ. Mừng năm mới. Nhâm Dần đến. Dần là cọp. Cọp tiến dần.
 
Đến hôm nay, tôi đã nhận được khá nhiều Vế Đối, từ trong và nhất là ở Hải Ngoại. Xin chỉ nêu ra dưới đây là 3 trong số những Email nhận được:
Đối:  (2) Vui Tết xưa, nhớ Tết này, Mậu Tý về, Tí tức chuột, Chuột lui tí.   HDB
Đối: Mừng xuân xưa, chúc xuân nay, Quí Mão sang, Mão là Mèo, Mèo ăn Cọp.   NTV
ĐốiĐón Xuân nay. Nhớ Tết Xưa. Bính Thân về. Khỉ như Thân. Thân Liếng Khỉ. songthy
……………….
 
tôi rất vui và thích thú với nhận xét của nhà thơ NTV:
 
“Vế ra cố tình viết chữ Dần để làm khó người đối. Vì chỉ còn chữ Mão.. Mèo ăn Mão thì vô nghĩa) Hay có thể đổi thành Mèo đội Mão.. thì đúng về chữ nhưng mão là danh từ mà Dần ở đây lại không… Phải là danh từ !!!”
Làm sao diễn tả sự xúc động của tôi khi nhận về những Vế Đối từ các nơi.
Xin cám ơn, chân thành cám ơn những Nhà Thơ, Thân Hữu đã mang đến cho tôi một nguồn vui khôn xiết trong mùa Xuân Nhâm Dần này.
 
2/
Có lần cô em Kim Oanh email cho tôi 2 câu đối (không biết tác giả, xuất xứ) do anh Thanh Bình gởi và Em nói tôi đối cho vui mấy ngày Tết:
–  Vế Ra:                        Trà Lũ uống trà nhìn lũ lụt
–  Vế này tôi đối lại          Củ Chi ăn củ đến chi lưu
Vế Ra lấy địa danh Trà Lũ của tỉnh Nam Định, Vế Đối của tôi lấy Củ Chi thuộc TP Hồ chí Minh để đối lại.
 –  Vế Ra                        Người Nhái bơi Ếch vào bắt Cóc
 –  Vế này tôi đối lại     Lính Đường đánh Tùy thích ăn Ngô.
Vế Ra sử dụng các con thuộc họ Ếch bộ lưỡng cư,
Vế Đối tôi sử dụng tên các triều đại bên Tàu.
B– Thách Đối
 
 Trong nhân gian cũng có những câu chuyện thú vị về thách đối.
 
1/
Có một chàng người Hoa sang nước ta bán bánh, nhìn thấy nhan sắc của bà Hồ Xuân Hương, anh liền trêu ghẹo. Thấy vậy Bà ra một câu thách anh người Hoa đối:
 
Vế ra:
      Chân đi hài Hán – tay bán bánh Đường – miệng hát líu Lương – ngây Ngô ngây ngố 
 
Câu này có tên 4 triều đại Trung Quốc là: Hán, Đường, Lương, Ngô, khiến chàng ta ngẩn tò te và chuồn thẳng.
 
Thật thích thú, tôi cũng mài mò đối như sau:
 
      Mình mặc áo Hồng – Nhà trống thôn Mạc – Lời khoát muôn Triệu – láy Lý láy lèo.
                                                                                                                        Huỳnh Hữu Đức
Tôi cũng dùng 4 triều đại  Hồng Bàng, Triệu, Mạc và Lý của Việt Nam ta để đối lại. 
2/
Nghe danh bà Đoàn Thị Điểm, bốn chàng được mệnh danh Tứ Hổ gồm Vũ Diệm, Nguyễn Bá Lân, Nhữ Đình Hiền cùng Nguyễn Công Thái, là danh sĩ Hà Nội bấy giờ, cùng đến thử tài Bà. Bà ra câu đối:
 
                Đình tiền thiếu nữ khuyến tân lang
                   (Trước sân, thiếu nữ mời trầu cau).
 
Tân lang ý nói về trầu cau theo truyện sự tích trầu cau, lại đồng âm Hán Việt với tân lang là chàng rể mới. Tràng An Tứ Hổ nghe xong, không nghĩ ra Vế đối lại, đành bẽn lẽn ra về.
 
Với vế ra này, tôi cũng đối như sau:
 
               Thư nội tiểu sinh tầm hậu nghệ
                                                 Huỳnh Hữu Đức
 
   Trong sách cậu học trò tìm lấy nghề cho sau này. Hậu Nghệ cũng là tên chồng Hằng Nga
3/
            Da  trắng vỗ   bì   bạch
                  
Đây là Vế Ra của bà Đoàn Thị Điểm thách đối với Trạng Quỳnh. Nhưng mãi đến nay vẫn chưa có câu nào Chỉnh Đối cả. Vì Sao?
a– Vế Ra của bà Đoàn Thị Điểm là Câu đối thơ luật Đường 5 chữ. Do đó vế đối phải tôn trọng luật Thanh:
 
                          Da trắng vỗ bì bạch
                            t         b   B   T
 Vế đối phải là:
                            b    B     t    T   B
 
Nhìn lại các Vế Đối, Chúng ta thấy hầu hết đều không đáp ứng Luật Bằng Trắc trong Đối Thơ.
 
b- “Bì Bạch” theo nghĩa Nôm là một từ tượng thanh mô tả tiếng kêu khi bàn tay vỗ vào da thịt lúc nước đang chảy trên thân người.
 “Bì Bạch” ở đây còn là tượng hình (da trắng).
 
c- Bì Bạch” còn là từ láy.
 
Nhìn chung, các Vế Đối hầu hết đều thiếu một hoặc đôi điều kiện, có được điều này thì thiếu mất điều kia. Vì vậy, tính đến ngày hôm nay, Vế Ra của Bà vẫn chưa có ai đối được vì những lý do như vừa nêu.
Tôi cũng mạo muội ra Vế Đối .
 
–   Vế Ra:       Da  trắng vỗ   bì   bạch
                                            Bà Đoàn Thị Điểm
– Vế Đối:     Tánh lành yêu tính tang
                                                Huỳnh Hữu Đức
     Tính (性) có nghĩa là tánh. Tang (臧) có nghĩa là tốt lành
 
Sau đó tôi làm thêm một Vế Đối nữa:
 
–   Vế Ra:       Da  trắng  vỗ   bì   bạch
                                                      Bà Đoàn Thị Điểm
–   Vế Đối:     Chuột  tơ  kêu  tí   ti
                                                     Huỳnh Hữu Đức
       Tí, (子) là chuột.  Ti (絲) là Tơ: sợi tơ, cũng có nghĩa nhỏ.
 
Mỗi trò chơi đều có nét vui riêng, ở mỗi người cũng có sở thích riêng, nhưng khi Xuân về, những người thích thơ ca như chúng ta, làm sao tránh quọt quẹt vài ba câu đối, tôi cũng thế.
Rất mong quý Thân Hữu, Bạn Thơ cho biết nhận xét và góp ý những sai sót nếu có.
 
Huỳnh Hữu Đức

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết mới khác