TRUYỀN SỬ LÂM QUANG KY

Ngày đăng: 16/06/2013 10:30:33 Sáng/ ý kiến phản hồi (8)

Nho sĩ Huỳnh Mẫn Đạt từng viết :Hỏa hồng Nhật tảo oanh thiên địa/ Kiếm bạc Kiên Giang khấp quỉ thần (1) nhằm truy tặng công đức của lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp Nguyễn Trung Trực.

Nhưng hôm nay người mà tôi muốn nhắc đến là vị phó tướng của ông – Phó lãnh binh Lâm quang Ky. Lâm Quang Ky tự là Hưng Thái (Hưng là hưng quốc, Thái là thái bình)  sinh tại rạch Kim Qui, xã Vân Khánh Đông, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, con của ông Lâm Kim Diệu (gốc người Hoa) là cai tổng Kiên Định lúc bấy giờ  cũng là  người nhiệt tình yêu mến nước Việt.

Tương truyền rằng năm ông 14 tuổi,  cụ thân sinh ông còn ngồi tại án thư vừa kín đáo nhìn ông đang khêu ngọn bấc, vừa nho nhỏ ngâm lại đôi liễng vịnh Quan Thánh Đế:

– Số định tam phần, phò diêm Hán, Tiểu Ngô phạt Ngụy tân khổ dị thường                        

 – Chí tôn nhất thống tá Hy triều phục ma đảng khấu Oai linh nghi chấn chỉ hườn đương nhựt tinh trung, vị Liêu bình sanh sự nghiệp.

Có nghĩa: Số trời định ba phần, phò diêm Hán. Đánh Ngô phạt Ngụy, cay đắng nếm đều, sự nghiệp bấy lâu chưa dứt. Lòng ta thâu một mối, giúp Hy triều trừ yêu tảo loạn, oai linh dậy khắp, tình trung thưở ấy vừa xuôi.Sa u khi nghe dứt, ông đưa mắt nhìn cha, trịnh trọng hỏi:

– Thưa cha, dân lấy gì làm gốc?

– Dân lấy nước làm gốc.

– Nước lấy gì làm đầu?

– Nước lấy dân làm đầu.

– Dân lấy gì làm căn?

– Dân lấy ăn làm căn.

– Thế nước không thái bình, dân lấy ăn được sao?

– Dĩ thực mới vực được đạo…

Cụ Diêu nói đến đây nhìn ông mỉm cười rồi nói tiếp:

– Cha cho phép con nói tiếp lời cho trọn câu ý cha muốn nói gì.

Không cần suy nghĩ, ông tiếp lời:

-Thưa cha, dĩ thực mới vực được đạo miễn con người đừng xem nặng cái sống để ăn mà phải biết cái ăn để sống để tranh đấu cho lẽ phải của đạo nhân dù trong thời bình hay trong thời loạn.

Sau khi ông dứt lời, cụ Diêu đứng dậy âu yếm vuốt lên mái tóc đứa con yêu quí của mình, trong lòng ngập tràn vui sướng. Lần đầu tiên cụ đã sai lời với cụ bà vì cụ thường căn dặn cụ bà rằng ‘Thương con đừng để lộ nhiều cho nó biết mà khó răn dạy nó.’

Sinh ra trong thời loạn, trong một gia đình Nho giáo, lấy trung, can, nghĩa, khí làm đầu. Ông cũng như bao nhiêu người dân miền nam dâng tràn uất hận khi nghe hung tin bọn Việt gian Trần Bá Lộc và Huỳnh Công Tấn xui quân Pháp bắt mẹ cụ Nguyễn Trung Trực để buộc cụ Nguyễn ra hàng. Ông nhận thấy cụ Nguyễn là linh hồn của cuộc kháng chiến và là một người con có hiếu; mất cụ nghĩa binh sẽ tan rã. Sau khi suy nghi thiệt hơn, ông Lâm Quang Ky quỳ trước mặt cha là cụ Lâm Kim Diệu, dâng khay trầu rượu với chiếc khăn tang, tỏ cùng cha quyết định muốn nạp mình cho giặc để cứu mạng sống bao người vô tội, và cứu người anh hùng chủ soái cần sự sống để lo đại sự hơn là mình, xin phụ thân thứ tội vì chưa tròn chữ hiếu. Cụ Lâm Kim Diệu cầm chung rượu lên uống, rồi đặt chung xuống, cười và nói: ”Có thế mới đáng làm con dân nước Việt và làm con ta.”  Chí đã định, lòng không lay , ông dẹp tình riêng, cầm gươm cắt đứt vạt áo mình bị người vợ trẻ níu lại. Dòng họ Lâm cho đến nay vẫn còn tôn thờ một mảnh vải, mà theo lời kể của người giữ di vật thì đó là vạt áo của Lâm Quang Ky do chính tay ông cắt đứt khi người vợ trẻ níu áo van xin ông đừng đi nhận cái chết thay.

Khi tới đầu thú chính quyền Pháp, ông tự xưng là Nguyễn Trung Trực, lãnh tướng nghĩa quân, bọn Pháp cả tin, không một chút nghi ngờ. Nhưng rủi thay, hôm đó có tên Lượm, một nghĩa quân đào ngũ sang đầu quân cho Pháp, vì có công làm tay sai, điềm chỉ bắt nhiều nghĩa quân cho Pháp nên được thăng tới chức ”đội,” mách chọ bọn Pháp lúc đó biết: người đầu thú là Lâm Quang Ky, cận tướng tâm phúc của Nguyễn Trung Trực chứ không phải Nguyễn Trung Trực, song người này cũng cực kỳ nguy hiểm!

Sau đó, bọn Pháp ra lệnh đóng vào cổ ông hai cái gông dẫn ra chợ Rạch Giá xử chém. Hôm ấy là ngày 1/7/1868,  nhằm ngày 12 tháng 5 năm Mậu Thìn. Dân chúng cảm phục xưng tặng ông là “Lê Lai Kiên Giang”.

Mộ nguyên táng của ông tại Rạch Giá, sau dời về Tà Niên song táng với mộ của bà ở Lâm Môn Mộ Sở.Hậu duệ của cụ Lâm quang Ky sau naỳ hầu hết đều theo nghiệp binh đao, duy chỉ có nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm đình Phùng là hậu duệ đời thứ 7 ( tính từ ông tổ Lâm Tam Lang) bắt đầu sáng tác nhạc năm 13 tuổi  và người viết là đứa cháu gái đờithứ 8 chỉ thích văn thơ. 

Viết đến đây tôi bỗng thấy chạnh lòng khi nhớ lại rằng suốt quãng đời học sinh trong những tiết Sử tôi chưa bao giờ được nghe một bài giảng nào về  vị anh hùng trung can tiết liệt Lâm Quang Ky. Phải chăng ông đã bị lịch sử lãng quên?

Hải Đường

 

(1) Lửa hồng Nhật Tảo vang trời đất

Kiếm tuốt Kiên Giang rợn quỷ thần

h1

h2

h3

                           Hải Đường đến viếng mộ tổ

h5

h6

0

8 Responses to TRUYỀN SỬ LÂM QUANG KY

  1. Đức Phạm 80 nói:

    C

    Cám ơn Hải Đường đã giử lời hứa cho ĐP đọc ” Truyền sử Lâm Quang Ky” vừa oai hùng vừa cảm động.

    Truớc đây có một thời gian ngắn ĐP sống ở Rạch Giá. Ở đó có một trường học và con đường mang tên Lâm Quang Ky. Thật tình ĐP có thắc mắc vì cái tên lạ không hề có trong sử sách. Hỏỉ người cùng trang lứa thì không ai biết. Nhờ một cụ già kể lại nhưng không rõ ràng như HĐ viết. Cụ còn cho biết thêm: Ngày Phó Tướng bị đem ra xử trảm, nhờ nghĩa quân giúp sức nên cụ bà LQK đã cướp được phần đầu của Phó Tướng từ tay bọn giặc Pháp rồi bọc trong vạt áo dài chạy thoát. Còn phần thân thì làm thức ăn cho những người tù thời đó. Cho nên trong phần mộ hiện tại của cụ LQK ở Tà Niên chỉ có vỏn vẹn phần đầu mà không có phần thân. Xin lỗi HĐ, ĐP nói ra điều nầy ít nhiều gì cũng làm cho HĐ đau lòng. ĐP chỉ muốn nêu lên tính dũng cảm của cụ bà, một phụ nữ VN khi đã yêu thương thì bất chấp tất cả mọi thứ, kể cả sinh mạng của mình. Chuyện ĐP vừa nêu trên thực hư thế nào chắc HĐ biết rõ. ĐP xin chia sẻ với HĐ và rất cảm phục dũng khí của ngài Phó Tướng.

    Hình như anh Cả Lần là người biết rất rõ chuyện của ngài Phó Tướng Lâm Quang Ky vì có thời gian dài anh Cả đi dạy ở Rạch Giá

    0
  2. Nguyễn Văn Lần nói:

    Đức Phạm ơi ! Cả Lần gặp bài viết về ngôi mộ cụ Phó tướng Lâm Quang Ky thì giật mình, không ngờ ông lại là cụ tổ của Hải Đường ( đứa cháu thân thương của trang nhà ), chứ biết rõ thì chưa, bi giờ mới tìm hiểu trên thông tin mạng.

    Năm 1973, ra trường từ Sư Phạm Vĩnh Long, được phân công về Rạch Giá, đêm đầu tiên đến Rạch Giá, ngủ ở nhà anh Thái Hán Quang ( lớp II.10- cùng khóa ) nhà ở đường Lâm Quang Ky ( gần mé biển ). Cám ơn Hải Đường đã cho cậu Cả đọc bài viết hay và biết thêm 1 số thông tin về cụ Lâm Quang Ky.

    Nhớ hồi mới ra trường, xuống tới Thị xã Rạch Giá, trước cổng chợ có tượng đồng của cụ Nguyễn Trung Trực, mà bản thân không biết là tượng của ai, nhờ 1 số anh em ở TX Rạch Giá hướng dẫn nên cái đầu được mở ra chút chút !

    1+
  3. Vân Trần nói:

    Kính gởi cô Hải Đường!

    Trước tiên cho mình cám ơn vì bài viết của cô, mình gọi nhạc sĩ Lam Phương là chú , như vậy mình và Hải Đường là cùng đời thứ tám phải không? Hải Đường khi rãnh mail cho mình nhe! Mình rất mong ! 

     

    0
    • Vân Trần thân mến,

      Vậy là tụi mình bà con với nhau rồi ( cứ tạm xưng hô như vậy đi hén vì chưa biết ai ” cấp bậc” cao hơn smileysau này sẽ sửa lại cũng chưa muộn mà). Vân cho HD xin địa chỉ email đi.

      0
  4. Ngọc Sơn Sydney nói:

    Chào Vân Trần

    Tôi hơi thắc mắc : Nhạc sĩ Lam Phương là người miền Nam, vì vậy nếu Vân Trần gọi nhạc sĩ là ” Chú ” thì phải là Vân Lâm chứ sao lại Vân Trần? Giả sử mẹ của Vân họ Lâm và cha họ Trần thì Vân phải gọi nhạc sĩ là ” Cậu ” chứ. Chỉ có người miền Bắc mới gọi em của mẹ là chú thôi. Mà đã là người miền Bắc thì Vân Trần không thể nào là cháu đời thứ tám của cụ Lâm Tam Lang được. Xin Vân Trần gỡ thắc mắc dùm tôi.

    0
  5. Tran Nam nói:

    Gửi 2 vị tiểu thư Hải Đường và Vân Trần,

    Có lẻ tôi hiểu được những gì 2 vị đang trăn trở, nhưng khó có thể giải bày vì thời trước đàn ông năm thê bảy thiếp nên mới ra cớ sự này, chỉ mong 2 vị đều giữ lòng tôn kính với tổ tiên cũng như chiến công hiển hách của họ.

    Tiểu sử của tôi như bên dưới:

    …….Đại bác bắn không tới, dòng họ bên bà nội của LP hay gì đó…….

    Chúc hai vị luôn vui vẻ

    0
  6. Trần Nam nói:

    Nếu vị tiểu thư Hải Đường là cháu gọi nhạc sỉ Làm Phương bằng chú thì  xin có chút thắc mắc là sao bài Truyền sử Lâm Quang Ký lại xuất hiện trên website của Trường Tống Phước Hiệp của Vĩnh Long? Mà không phải của trang web của trường học hay hội nhóm ở Kiên Giang? Xin được giải đáp nếu yêu cầu này không quá mức

    0
    • Luong Minh nói:

      Lẽ ra câu hỏi này phải chính Hải Đường trả lời, nhưng với những gì biết được xin trả lời anh Trần Nam như sau. Hải Đường tên là Lâm Quang Hải Đường, tức họ Lâm, mẹ Hải Đường là chị Lưu Phương, cựu học sinh trường TPH, và quê chị cũng ở Vĩnh Long. Từ lâu chị tham gia trang nhà rất tích cực, bạn bè cũng đến nhà chị chơi thường. Hải Đường được chúng tôi xem như người nhà , do đó bài vở, thơ văn của HĐ đăng thường trên trang này là vậy.

      0

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết mới khác